UN
Yeni araştırmalar, Afrika ülkelerinde hava kirliliğinin azaltılmasına yönelik politikaların hem halk sağlığını iyileştirebileceğini hem de sera gazı emisyonlarını düşürebileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, temiz enerji ve sürdürülebilir ulaşım yatırımlarının sağlık harcamalarında milyarlarca dolarlık tasarruf sağlayabileceğine dikkat çekiyor.
Afrika ülkelerinde hava kirliliği ve iklim değişikliğiyle eş zamanlı mücadele edilmesi, çevresel kazanımların yanı sıra önemli ekonomik ve toplumsal faydalar sağlayabilir.
Çevre bilimcileri Chris Malley, Caroline Sawe ve Kevin Hicks tarafından değerlendirilen araştırmalar, enerji, ulaşım, sanayi ve tarım alanlarında uygulanabilecek ortak politikaların hava kalitesini iyileştirirken sera gazı emisyonlarını da azaltabileceğini ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, kirliliğin azaltılmasının sağlık hizmetleri üzerindeki yükü hafifletebileceğini, hastalıklardan kaynaklanan iş gücü kayıplarını sınırlandırabileceğini ve ekonomik verimliliği artırabileceğini belirtiyor.
Hava kirliliği ciddi bir halk sağlığı sorunu
2025 Küresel Hava Durumu (State of Global Air) raporunun 2023 verilerine göre Sahra Altı Afrika’da yaklaşık bir milyon kişi hava kirliliğiyle bağlantılı nedenlerden dolayı erken yaşamını yitirdi.
Hava kirliliği, bölgede yetersiz beslenmenin ardından halk sağlığı açısından en büyük risk faktörlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Özellikle çocuklar ve yaşlılar, kirli havanın yol açtığı sağlık sorunlarından daha fazla etkileniyor.
Bölgede evlerde yemek pişirmek ve ısınmak için kullanılan odun, odun kömürü ve diğer kirletici yakıtlar, insan kaynaklı hava kirliliğinin önemli nedenleri arasında yer alıyor.
Sanayi faaliyetleri, ulaşım, enerji üretimi ve atık yönetimi de kirliliğe katkıda bulunuyor.
Temiz hava yatırımları ekonomik fayda sağlayabilir
Araştırmada enerji, sanayi, ulaşım, tarım, konutlarda pişirme ve ısıtma ile atık yönetimi alanlarında uygulanabilecek 25 çözüm incelendi.
Bazı Güney Afrika bölgelerinde hava kirliliğini azaltmaya harcanan her bir doların yaklaşık 26 dolarlık ekonomik fayda sağlayabileceği hesaplandı.
Bu faydalar, daha düşük sağlık harcamaları, hastalık nedeniyle kaybedilen çalışma günlerinin azalması ve artan üretkenlik gibi unsurları kapsıyor.
Söz konusu 25 çözümün bölgesel ölçekte uygulanmasının 2035 yılına kadar yaklaşık 11 milyar dolarlık maliyet oluşturabileceği, ancak beklenen toplam ekonomik faydanın bu maliyetleri önemli ölçüde aşabileceği belirtiliyor.
Tek bir politika birden fazla sürdürülebilir kalkınma hedefine katkı sağlayabilir
Hava kirliliğine neden olan birçok faaliyet aynı zamanda iklim değişikliğini hızlandıran sera gazlarını da açığa çıkarıyor.
Bu nedenle temiz pişirme teknolojilerinin yaygınlaştırılması, daha verimli toplu taşıma sistemlerinin kurulması ve fosil yakıt kullanımının azaltılması, birden fazla çevresel hedefe katkı sağlayabilecek çözümler arasında bulunuyor.
Uzmanlar, iklim politikalarının sağlık ve kalkınma politikalarıyla birlikte ele alınmasının özellikle kaynakları sınırlı ülkeler açısından daha etkili sonuçlar yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Araştırma, temiz hava yatırımlarının yalnızca çevresel bir gereklilik olmadığını, aynı zamanda ekonomik kalkınmayı ve toplum sağlığını destekleyebilecek bir fırsat sunduğunu gösteriyor.
