UN
İki gün süren COP31 Liderler Zirvesi 12 Kasım’da Antalya’da sona erdi. Devlet ve hükümet başkanları “Sürdürülebilir, Dirençli ve Hakkaniyetli Bir Geleceğe Doğru” temasıyla ulusal açıklamalarını yaptı. Zirvenin gündemine elektrifikasyon, iklim finansmanı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma damga vurdu.
Zirvenin ilk günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin COP31’i bir “Uygulama COP’u” yapma hedefini yineledi. COP31 başkanlığını Türkiye ile paylaşan Avustralya’nın Başbakanı Anthony Albanese, deniz seviyesi yükselmesinin ön cephesindeki Pasifik ada devletleriyle daha güçlü dayanışma çağrısı yaptı. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ise iklim eyleminin uluslararası gündemde geri plana düştüğü uyarısında bulundu.
Görüşmelerin merkezinde Başkanlığın amiral gemisi girişimi olan “35’e 35” Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü vardı. Taahhüt, elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını bugünkü yaklaşık yüzde 23’ten 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyor. Zirve boyunca en az 14 ülke taahhüde açıkça destek verdi. Bunlar arasında Almanya, Güney Kore, Pakistan, Norveç, Finlandiya, Etiyopya, Avustralya ve çeşitli küçük ada devletleri bulunuyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen taahhüdü kişisel olarak destekledi. AB’nin de üye devletlerin resmi onayının ardından katılması bekleniyor. İmzacıların tam listesi önümüzdeki hafta açıklanacak.
Destek bazı çekincelerle geldi. Palau, elektrifikasyonun fosil yakıtlardan uzaklaşmanın yerine geçmemesi gerektiğini vurguladı. Marshall Adaları, hedefin yenilenebilir enerjiye bağlanmadıkça yetersiz kalacağını söyledi. Suudi Arabistan Enerji Bakanı, elektriğin kaynağı dikkate alınmadıkça elektrifikasyonun emisyonları mutlaka azaltmayacağını savundu. Zimbabve ve Solomon Adaları ise gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması gerektiğinin altını çizdi.
Zirvenin ikinci günü zirveye katılan tek G7 lideri olan İngiltere Başbakanı Andy Burnham konuştu. Burnham, iklim bilimi konusundaki uzlaşının ortadan kalktığını ve dünyanın artık 1,5°C’ye ulaşacağını söyledi. İngiltere’nin 2050 net sıfır hedefini yineledi ve ülkesinin elektrifikasyon taahhüdünü imzalayacağını açıkladı. Ayrıca dünya genelinde temiz enerji projeleri için 5 milyar sterlinlik özel finansman seferber etmeyi amaçlayan Amplify programına destek verdi.
Başkanlıklar 13 Kasım’da önerilen nihai karar metninin bir özetini yayımladı. Özette elektrifikasyon taahhüdü, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve uyum finansmanının 2035’e kadar üç katına çıkarılması yer alıyor. Müzakereler 20 Kasım’a kadar Antalya’da sürecek.
