UN 
(SDGTALKING) – Dünya genelinden önde gelen 60’tan fazla iklim bilimcisinin hazırladığı son rapora göre, mevcut karbondioksit emisyon seviyeleriyle gezegenin küresel sıcaklık artışını 1,5 °C ile sınırlama şansı yalnızca üç yıl içinde ortadan kalkabilir. Araştırmacılar, “Hızlı ve sıkı önlemler alınmazsa, Paris Anlaşması’nda belirlenen kritik eşik aşılacak” uyarısında bulundu. Yeni rapora göre mevcut emisyon seviyesi devam ederse Paris İklim Hedefi başarısız olacak.
“Her şey yanlış yönde ilerliyor”
Leeds Üniversitesi Priestley İklim Geleceği Merkezi Direktörü ve raporun başyazarı Prof. Piers Forster, iklim sistemlerinde kaydedilen verilerin endişe verici olduğunu belirtti. Forster, “Bazı benzeri görülmemiş değişiklikler gözlemliyoruz. Dünya’nın ısınması, deniz seviyesinin yükselmesi hızlandı. Bu, doğrudan yüksek emisyonlara bağlı” dedi.
Bilim insanları, 2020’de 1,5 °C hedefini koruyabilmek için kalan karbon bütçesini 500 milyar ton CO2 olarak belirlemişti. Ancak yeni çalışmaya göre bu rakam 2025 başında 130 milyar tona kadar düştü. Yıllık yaklaşık 40 milyar ton CO2 salımıyla bu bütçe, sadece üç yıl içinde tükenecek.
2023, 1,5 °C sınırının ilk kez aşıldığı yıl oldu
Geçtiğimiz yıl, küresel ortalama sıcaklıklar ilk kez endüstri öncesi seviyelerin 1,5 °C üzerine çıktı. Her ne kadar bu süre şimdilik 12 aylık geçici bir ortalama olsa da bilim insanları bu artışın büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirtti. Ortalama küresel sıcaklıklar şu anda 1,36 °C artmış durumda ve on yılda yaklaşık 0,27 °C yükseliyor.
1,5 °C eşiği aşılırsa geri dönüş zorlaşacak
Imperial College London’dan Prof. Joeri Rogelj, atmosferdeki fazla CO2’nin temizlenmesinin, 1,5 °C sınırı aşıldığında bile teorik olarak mümkün olduğunu ancak ısınma derecesi arttıkça bu olasılığın azaldığını ifade etti. “Isınmanın her parçası önemlidir. Her 0,1 °C’lik artış, özellikle yoksul ve savunmasız toplumlar için daha fazla zarar anlamına gelir” dedi.
Dünya daha fazla enerji tutuyor: Okyanuslar ısınıyor, deniz seviyesi yükseliyor
Araştırmada dikkat çeken bir başka veri ise Dünya’nın enerji dengesizliğinin hızla artması oldu. Son on yılda, Dünya atmosferinde biriken enerji oranı 1970’ler ve 80’lere kıyasla iki katı, 2000’lerin sonlarına göre ise %25 daha yüksek. Bu enerji birikimi büyük oranda okyanuslar tarafından emiliyor; bu da hem deniz yaşamını tehdit ediyor hem de deniz seviyesini yükseltiyor.
Bristol Üniversitesi’nden Dr. Matthew Palmer, “Bu kadar kısa sürede bu kadar yüksek bir enerji artışı son derece endişe verici. Bu sadece hava sıcaklıklarını değil, buzulların erimesini ve okyanus seviyelerini doğrudan etkiliyor” dedi. Küresel deniz seviyesi, 1990’lardan bu yana iki katına çıkan hızla yükseliyor.
Umut var ama zaman daralıyor: “Temiz teknolojiye geçiş hız kazanmalı”
Raporda her ne kadar karamsar bir tablo çizilse de, temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla emisyon artış hızının bir miktar yavaşladığı belirtildi. Ancak uzmanlar, bu yeterli değil diyerek hükümetleri ve özel sektörü “hızlı ve sert” emisyon kesintileri yapmaya çağırdı.
Paris Anlaşması’nın önemi vurgulandı
Bilim insanları, 2015 Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5 °C hedefinin bilimsel temellere dayandığını hatırlatarak, “2 °C yerine 1,5 °C’lik bir ısınma hedefi bile aşırı hava olaylarının, buz kaybının ve deniz seviyesi yükselmesinin etkilerini ciddi biçimde azaltır” ifadelerine yer verdi.
