{"id":13666,"date":"2026-10-21T23:15:21","date_gmt":"2026-10-21T23:15:21","guid":{"rendered":"https:\/\/sdgtalking.com\/?p=13666"},"modified":"2026-10-21T23:30:43","modified_gmt":"2026-10-21T23:30:43","slug":"amazon-yerlilerinden-bmye-cagri-cevre-suclarina-karsi-uluslararasi-mucadele-guclendirilmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/amazon-yerlilerinden-bmye-cagri-cevre-suclarina-karsi-uluslararasi-mucadele-guclendirilmeli\/","title":{"rendered":"Amazon yerlilerinden BM&#8217;ye \u00e7a\u011fr\u0131: \u00c7evre su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 m\u00fccadele g\u00fc\u00e7lendirilmeli"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Amazon b\u00f6lgesindeki yerli topluluklar\u0131n temsilcileri, yasa d\u0131\u015f\u0131 madencilik, ormans\u0131zla\u015fma ve organize su\u00e7 faaliyetlerine kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;e uluslararas\u0131 \u00f6nlemleri g\u00fc\u00e7lendirme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Yerli liderler, \u00e7evre su\u00e7lar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca do\u011fal ekosistemleri de\u011fil, b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fini de tehdit etti\u011fini belirtiyor.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amazon havzas\u0131ndaki yerli topluluklar, ormanl\u0131k alanlarda giderek b\u00fcy\u00fcyen organize su\u00e7 faaliyetlerinin durdurulmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 toplumdan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peru, Brezilya, Kolombiya ve Ekvador&#8217;dan yerli halk temsilcileri, 19-23 Ekim tarihlerinde Avusturya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Viyana&#8217;da d\u00fczenlenen Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u0131n\u0131ra\u015fan \u00d6rg\u00fctl\u00fc Su\u00e7larla M\u00fccadele S\u00f6zle\u015fmesi Taraflar Konferans\u0131&#8217;na (COP13) kat\u0131larak \u00e7evre su\u00e7lar\u0131 konusunda yeni bir uluslararas\u0131 d\u00fczenleme olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Temsilciler, yasa d\u0131\u015f\u0131 alt\u0131n madencili\u011fi, a\u011fa\u00e7 kesimi ve uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Amazon ormanlar\u0131ndaki ekolojik tahribat\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"yasa-disi-madencilik-su-kaynaklarini-tehdit-ediyor\" class=\"wp-block-heading\">Yasa d\u0131\u015f\u0131 madencilik su kaynaklar\u0131n\u0131 tehdit ediyor<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amazon&#8217;da faaliyet g\u00f6steren su\u00e7 a\u011flar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle alt\u0131n madencili\u011finde kulland\u0131\u011f\u0131 c\u0131va, nehir sistemlerine kar\u0131\u015farak su kaynaklar\u0131n\u0131n kirlenmesine neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nehirlerin bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve i\u00e7me suyu a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6neme sahip oldu\u011fu yerli topluluklarda bu kirlilik, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini tehdit ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peru&#8217;daki Wampis halk\u0131n\u0131n temsilcileri, yasa d\u0131\u015f\u0131 madencilik ve ormans\u0131zla\u015fmaya kar\u015f\u0131 kendi b\u00f6lgelerinde g\u00f6zetim noktalar\u0131 olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 ancak silahl\u0131 gruplar\u0131n tehditleri nedeniyle ciddi g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"cevre-savunucularina-yonelik-siddet-artiyor\" class=\"wp-block-heading\">\u00c7evre savunucular\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet art\u0131yor<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc Global Witness taraf\u0131ndan aktar\u0131lan verilere g\u00f6re 2025 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde en az 124 toprak ve \u00e7evre savunucusu \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunlardan 105&#8217;i Latin Amerika \u00fclkelerinde kaydedildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu veriler, do\u011fal kaynaklar\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan yerli topluluklar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu g\u00fcvenlik risklerini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgedeki temsilciler, yaln\u0131zca g\u00fcvenlik operasyonlar\u0131n\u0131n \u00e7evre su\u00e7lar\u0131yla m\u00fccadele i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetleri finanse eden ekonomik a\u011flar\u0131n da hedef al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 id=\"yerli-halklarin-karar-alma-sureclerine-katilimi-isteniyor\" class=\"wp-block-heading\">Yerli halklar\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m\u0131 isteniyor<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viyana&#8217;daki toplant\u0131da \u00e7evre su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin yeni bir uluslararas\u0131 protokol i\u00e7in m\u00fczakerelerin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yerli liderler, ormanlar\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131n kendi kat\u0131l\u0131mlar\u0131 olmadan haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n etkili sonu\u00e7lar \u00fcretmeyece\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amazon ya\u011fmur ormanlar\u0131, zengin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve karbon depolama kapasitesi nedeniyle k\u00fcresel iklim sisteminde \u00f6nemli bir rol oynuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgedeki ormans\u0131zla\u015fman\u0131n \u00f6nlenmesi, bu nedenle yaln\u0131zca yerel ekosistemlerin korunmas\u0131 de\u011fil, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Amazon b\u00f6lgesindeki yerli topluluklar\u0131n temsilcileri, yasa d\u0131\u015f\u0131 madencilik, ormans\u0131zla\u015fma ve organize su\u00e7 faaliyetlerine kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;e uluslararas\u0131 \u00f6nlemleri&hellip;\n","protected":false},"author":11,"featured_media":13667,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAowtNfFDA:productID":"","csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_masonry":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[128,136,101,124,76,91],"tags":[759,393,764,756,763,403,757,762,765,743,766,755,754],"class_list":["post-13666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-amaclar-icin-ortakliklar","category-baris-adalet-ve-guclu-kurumlar-tr","category-iklim-eylemi","category-karasal-yasam","category-temiz-su-ve-sanitasyon","category-alt-manset","tag-amazon-yagmur-ormanlari","tag-birlesmis-milletler","tag-biyocesitlilik","tag-cevre-savunuculari","tag-cevre-suclari","tag-iklim-degisikligi","tag-insan-haklari","tag-ormanlarin-korunmasi","tag-su-kirliligi","tag-uluslararasi-is-birligi","tag-yasa-disi-madencilik","tag-yerli-halklar","tag-yerli-topluluklar","cs-entry","cs-video-wrap"],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13666"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13675,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13666\/revisions\/13675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdgtalking.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}