Yapay zeka, ekonomileri ve toplumlar\u0131 \u015fekillendirmeye haz\u0131rlan\u0131rken, k\u00fcresel sorunlara y\u00f6nelik bu y\u0131l\u0131n \u00f6nemli teknolojileri aras\u0131nda, yapay zeka destekli bilimsel ke\u015fif, ak\u0131ll\u0131 malzemeler ve karbon tutucu mikroplar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya Ekonomik Forumu, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, g\u0131da eksikli\u011fi ve organ nakli gibi k\u00fcresel sorunlara yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcreten, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirecek, gelecek 5 y\u0131l i\u00e7inde toplumlar\u0131 ve ekonomileri etkileyecek 10 \u00f6nemli teknolojiyi belirledi.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u0131l\u0131n y\u00fckselen 10 teknolojisi aras\u0131nda ilk s\u0131rada “bilimsel ke\u015fif i\u00e7in yapay zeka” yer al\u0131rken, bunu “mahremiyet artt\u0131r\u0131c\u0131 teknolojiler”, “kablosuz ileti\u015fim sa\u011flayan yeniden yap\u0131land\u0131rabilir ak\u0131ll\u0131 y\u00fczeyler”, “y\u00fcksek irtifa platform istasyonu” ve “entegre alg\u0131lama ve ileti\u015fim” izliyor.<\/p>\n\n\n\n
Geli\u015fen di\u011fer teknolojiler aras\u0131nda “s\u00fcr\u00fckleyici teknolojiler”, “elastokalorik malzemeler”, “karbon yakalayan mikroplar”, “alternatif hayvan yemleri” ve “geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f organ nakli” de yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
– Bilimde yapay zeka<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yapay zekaya dayal\u0131 teknolojilerin sunaca\u011f\u0131 f\u0131rsatlar\u0131 ka\u00e7\u0131rmak istemeyen \u00fclkeler, bu alandaki stratejileri ile yar\u0131\u015f\u0131rken, geli\u015fen yapay zekan\u0131n bilimde devrim yapmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n Yapay zeka uzun y\u0131llard\u0131r ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131l\u0131rken, derin \u00f6\u011frenme, \u00fcretken yapay zekada ve temel modellerdeki ilerlemelerin bilimsel ke\u015fif s\u00fcrecine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar yapaca\u011f\u0131 hesaplan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yapay zeka, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda, gizli kalacak ke\u015fifleri ortaya \u00e7\u0131karabilecek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir genel ama\u00e7l\u0131 teknoloji olarak ortaya \u00e7\u0131karken, bunun yeni nesil ye\u015fil teknolojileri m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan yeni malzemeleri \u00f6nerme ve insan bedeni ile zihni hakk\u0131ndaki bilgileri geli\u015ftirme, hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisi, tedavisi ve \u00f6nlenmesinde benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ba\u011flant\u0131lar kurmas\u0131 ve ilerlemeler kaydetmesi bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n – Mahremiyet<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnyan\u0131n \u00e7o\u011fu \u00fclkesinde t\u00fcketici haklar\u0131 ve gizlili\u011fini korumaya y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler hayata ge\u00e7irilmesine ra\u011fmen, dijital ortamda gizlili\u011fi ihlal eden bir\u00e7ok geli\u015fme ya\u015fanmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n Mahremiyete y\u00f6nelik endi\u015felerin t\u00fcketici ile \u015firketler aras\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu etkile\u015fim, gizlilik art\u0131r\u0131c\u0131 teknolojiler alan\u0131ndaki ilgi ve geli\u015fimin artmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ger\u00e7ek verilerin istatistiksel \u00f6zelliklerini ve kal\u0131plar\u0131n\u0131 taklit eden yapay olarak olu\u015fturulmu\u015f sentetik veri, ki\u015fisel gizlili\u011fi koruyor, sa\u011fl\u0131kla ilgili ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00fc\u00e7l\u00fc uygulamalarla bilginin ele al\u0131nma \u015feklini de\u011fi\u015ftirmeye haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131labilir Ak\u0131ll\u0131 Y\u00fczey (Reconfigurable Intelligent Surface-RIS) teknolojisi, s\u0131radan duvarlar\u0131 ve y\u00fczeyleri kablosuz ileti\u015fim i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 bile\u015fenlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, kablosuz a\u011flarda enerji verimlili\u011fini art\u0131rmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu teknoloji ak\u0131ll\u0131 fabrikalardan ara\u00e7 a\u011flar\u0131na kadar \u00e7ok say\u0131da uygulama i\u00e7in umut vaat ediyor.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7aklar, zeplinler ve balonlar kullan\u0131larak u\u00e7urulan baz istasyonlar\u0131 olan y\u00fcksek irtifa platform istasyonlar\u0131 (HAPS) teknolojisi ile mobil a\u011f eri\u015fimi uzak b\u00f6lgelere kadar geni\u015fletilebilecek. Bu teknolojinin, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 2,6 milyardan fazla insan i\u00e7in dijital u\u00e7urumun kapat\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n 6G a\u011flar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, e\u015f zamanl\u0131 veri toplama ve iletimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, ak\u0131ll\u0131 tar\u0131m, \u00e7evre koruma ve \u015fehir planlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan \u00e7evresel izleme sistemlerini de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Entegre alg\u0131lama ve ileti\u015fim teknolojilerinin, enerji t\u00fcketimini azaltaca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n – S\u00fcrd\u00fcrebilirlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ger\u00e7eklik hissi olu\u015fturarak dijital veya sim\u00fcle edilmi\u015f bir d\u00fcnya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla fiziksel bir d\u00fcnyay\u0131 taklit etmeye \u00e7al\u0131\u015fan (VR, AR, MR) s\u00fcr\u00fckleyici teknoloji, bilgi i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fc sanal ve art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklikle birle\u015ftirirerek altyap\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck sistemlerde h\u0131zl\u0131 iyile\u015ftirmeler vadediyor.<\/p>\n\n\n\n Bu teknolojinin, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n ve in\u015faat profesyonellerinin fiziksel ve dijital modeller aras\u0131ndaki uyumu kontrol etmelerine olanak tan\u0131yarak do\u011fruluk ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe katk\u0131 sunmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n – \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klar artt\u0131k\u00e7a so\u011futma \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine duyulan ihtiyac\u0131n artmas\u0131 bekleniyor. Daha y\u00fcksek verimlilik ve daha d\u00fc\u015f\u00fck enerji kullan\u0131m\u0131 sunan elastokalorik malzemeler mekanik stres alt\u0131nda \u0131s\u0131y\u0131 serbest b\u0131rak\u0131yor ve emiyor. Bu malzemelerin, mevcut teknolojilere s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir alternatif sunmas\u0131 dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkeler iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele konusundaki taahh\u00fctlerini yerine getirmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rken, daha d\u00fc\u015f\u00fck karbon ayak izi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri sunan veya havadaki karbondioksidi emen \u00e7ok say\u0131da teknolojinin h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ekonomiye y\u00f6nelik giderek artan riskleri beraberinde getirirken, fabrikalar taraf\u0131ndan \u00fcretilen karbondioksitin atmosfere ula\u015fmas\u0131 ve k\u00fcresel \u0131s\u0131tmaya katk\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in mikroplar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele i\u00e7in potansiyel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n Karbon yakalayan mikroplara y\u00f6nelik teknolojiyle tasarlanm\u0131\u015f organizmalar emisyonlar\u0131 biyoyak\u0131t gibi de\u011ferli \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini hafifletmek i\u00e7in umut verici bir yakla\u015f\u0131m sunuyor.<\/p>\n\n\n\n – G\u0131da<\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfusu artarken hayvansal g\u0131da kaynaklar\u0131 ise g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da azal\u0131yor. Bu konuda yenilik\u00e7i b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar at\u0131lmad\u0131k\u00e7a g\u0131da talebinin arz miktar\u0131n\u0131 ge\u00e7mesinin muhtemel olaca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n Hayvansal g\u0131da \u00fcretimi i\u00e7in yemlere ihtiya\u00e7 duyuluyor. D\u00fcnyan\u0131n artan n\u00fcfusuna g\u0131da sa\u011flayabilmenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde alternatif hayvan yemleri g\u00f6steriliyor.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ceklerden ve g\u0131da at\u0131klar\u0131ndan elde edilen hayvan protein yemlerinin tar\u0131m end\u00fcstrisi i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n – Organ nakli<\/strong><\/p>\n\n\n\n Diyabet ve kanser gibi kronik hastal\u0131klar artarkan, yeni teknolojiyle baz\u0131 organlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilerek insan\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Organ nakilleri hayat kurtar\u0131rken, d\u00fcnyada nakile ihtiya\u00e7 gittik\u00e7e art\u0131yor. Nakiller i\u00e7in genom biliminin potansiyel olarak nakillerde d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmas\u0131 ve yeni m\u00fchendislik yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla organ eksikliklerini gidermesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f organlar\u0131n bir insana ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde nakledilmesinin sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda \u00f6nemli bir ilerleme yapmas\u0131 ve nakil bekleyen milyonlarca ki\u015fiye umut olmas\u0131 bekleniyor. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yapay zeka, ekonomileri ve toplumlar\u0131 \u015fekillendirmeye haz\u0131rlan\u0131rken, k\u00fcresel sorunlara y\u00f6nelik bu y\u0131l\u0131n \u00f6nemli teknolojileri aras\u0131nda, yapay zeka destekli…\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tpgb_global_settings":"","nf_dc_page":"","googlesitekit_rrm_CAowtNfFDA:productID":"","sdgbot_seo_title":"","sdgbot_seo_description":"","yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_masonry":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[101,82,77,91],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7941","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-iklim-eylemi","8":"category-insana-yakisir-is-ve-ekonomik-buyume","9":"category-surdurulebilir-sehirler-ve-topluluklar","10":"category-alt-manset","11":"cs-entry","12":"cs-video-wrap"},"gutentor_comment":0,"yoast_head":"\n