UN 
Neden ısı artık sadece bir hava durumu haberi değil
Aşırı ısıyla ilgili politika tartışmaları, iklimin taban seviyesinin değişmesi nedeniyle evriliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 19 Mart 2025’te yayınlanan “State of the Global Climate 2024” raporu 2024’ün 175 yıllık gözlem kaydındaki en sıcak yıl olduğunu ve muhtemelen küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin 1.5 °C üzerinde olduğu ilk takvim yılı olduğunu bildirdi. İşçiler için bu değişim önemli, çünkü daha sık ve daha şiddetli ısı iklim tablolarında kalmıyor; inşaat sahalarında, çiftliklerde, depolarda, balıkçılıkta, lojistik güzergâhlarında ve şehir sokaklarında kendini gösteriyor.
İşçiler üzerindeki etkiler zaten ölçülebilir
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ısının artık marjinal bir mesleki konu olmadığını açıkça belirtiyor. 22 Nisan 2024 tarihli iklim kaynaklı işyeri sağlık tehlikeleri raporunda ILO, küresel işgücünün %70’inden fazlası olan 2.4 milyardan fazla çalışanın işlerinin bir noktasında aşırı ısıya maruz kalma olasılığının yüksek olduğunu söyledi. Aynı rapor, aşırı ısının her yıl yaklaşık 22.87 milyon mesleki yaralanmaya ve yaklaşık 19.000 kayba katkıda bulunduğunu tahmin etti.
25 Temmuz 2024’te yayımlanan bir takip raporu, kamuoyundaki konuşmaya önemli bir düzeltme ekledi: işyeri ısı riski yalnızca sıcak hava dalgası hikâyesi değil. Rapora göre 2020’de 231 milyon işçi sıcak hava dalgalarına maruz kaldı, ancak aşırı ısıya maruz kalan her on işçiden dokuzu bu riski sıcak hava dalgaları dışında yaşadı ve aşırı ısıdan kaynaklanan mesleki yaralanmaların sekizde biri bu zirve olayların dışında gerçekleşti. Başka bir deyişle, zarar bir hükümet acil durum ilan etmeden çok önce birikiyor.
Eşitsizlik eğrisi olan bir sağlık krizi
Dünya Sağlık Örgütü’nün 28 Mayıs 2024 tarihli ısı ve sağlık bilgi notu, ısı stresini hava koşullarına bağlı ölümler arasında önde gelen neden olarak tanımlıyor. WHO, 2000-2019 dönemine ait çalışmaların her yıl yaklaşık 489.000 ısıyla ilişkili ölüm olduğunu gösterdiğini ve 65 yaş üstü kişilerde ısıya bağlı ölümlerin 2000-2004 ile 2017-2021 arasında yaklaşık %85 arttığını belirtiyor. Isı ayrıca kardiyovasküler hastalıkları, diyabeti, ruh sağlığı koşullarını, astımı ve kaza riskini kötüleştiriyor.
Bu durum ısı korumasını sadece bir iş sağlığı/güvenliği kontrol listesinden daha fazlası yapıyor. Aynı zamanda bir eşitsizlik meselesi. En çok maruz kalanlar genellikle en az pazarlık gücüne sahip olanlar: açık alanda çalışanlar, düşük gelirli haneler, kronik sağlık sorunları olan işçiler ve soğutma, gölge, sıvı temini ile sağlık hizmetine erişimin düzensiz olduğu yerlerde yaşayan insanlar.
Isı politikaları artık altyapı politikası gibi görünmeli
22 Ağustos 2025’te WHO ve WMO’nun ortak rehberi, işçi korumasının iklim gerçeğine yetişmesi gerektiğini savundu. Rapor, verimliliğin 20 °C üzerindeki her derece için %2–3 düştüğünü belirtti ve mesleki ısı eylem planları, yerel olarak uyarlanmış uyarılar, daha iyi eğitim ve işçi merkezli planlama çağrısında bulundu. Bu çerçeve doğru olanı gösteriyor. İş yerinde ısıya karşı direnç yalnızca insanlara su içmelerini söylemekten ibaret değil. Bu, çalışma programları, bina standartları, havalandırma, zorunlu dinlenme, uyarı sistemleri, tıbbi tanı, sendika katılımı ve kamusal yaptırımı içerir.
Hükümetler ve işverenler için bir sonraki sınav basit: eğer rekor sıcaklıklar normal işletme koşullarının parçası olmaya başlıyorsa, ısı koruması temel ekonomik altyapı olarak ele alınmak zorunda. Aksi takdirde verimlilik kayıpları, önlenebilir yaralanmalar ve kaçınılabilir ölümler arka plan gürültüsü olarak maliyetlendirilmeye devam edecek.
Kaynaklar
- WMO, State of the Global Climate 2024
- ILO, Climate change creates a cocktail of serious health hazards for 70 per cent of the world’s workers
- ILO, More workers than ever are losing the fight against heat stress
- WHO, Heat and health
- WHO and WMO, Climate change and workplace heat stress guidance
